Moleküler Alerji Testi

Moleküler alerji testi, serumdaki spesifik IgE antikorlarını total ekstraktlar yerine rekombinasyonla üretilmiş alerjen bileşenlerine karşı belirleyen bir bileşen bazlı IgE testidir. Bu yöntem, polenle ilişkili gıda alerjileri, et alerjisi şüphesi, kabuklu deniz hayvanı alerjisinin hassas tespiti, buğdaya bağımlı egzersizle tetiklenen anafilaksi ve inek sütü alerjisinde risk değerlendirmesi gibi durumlarda mevcut testleri tamamlamak amacıyla kullanılmaktadır.

• Moleküler alerji testi, spesifik IgE’yi rekombinant alerjen bileşenlerine karşı ölçer.
• α-gal IgE (o125), et tüketiminden 3–6 saat sonra gecikmiş anafilaksiyi saptar.
• WDEIA tanısında omega-5 gliadin (Tri a19, f416) IgE testi kullanılır.
• İnek sütü alerjisinde kazein (Bos d8) duyarlılığı anafilaksi riskini belirler.

Mevcut testlere ek olarak son yıllarda moleküler alerji testi (bileşen bazlı IgE alerji testi) geliştirilmiştir. Burada, serumdaki spesifik IgE antikorları da belirlenmektedir – şimdiye dek RAST için daima kullanılmış olan total ekstraktlara karşı değil, rekombinasyon yoluyla üretilmiş alerjen gıda parçalarına karşı. Gıda alerjisi testi, bileşen bazlı IgE alerji testiyle, özellikle de aşağıdaki durumlar söz konusu olduğunda, tamamlanmaktadır:

1. Polenle ilişkili gıda alerjileri
2. Et alerjisi şüphesi
3. Kabuklu deniz hayvanı alerjisinin hassas tespiti
4. Buğdaya bağımlı egzersizle tetiklenen anafilaksi
5. İnek sütüne karşı alerji için risk değerlendirmesi

Polenle ilişkili gıda alerjilerinde, sadece huş, misk otu veya yeşil çimen alerjisi mi yoksa gerçek türe özgü gıda alerjisi mi sorusunu cevaplamakta, türlerle ilişkili alerjen bileşenleri ve çapraz reaksiyon gösteren alerjenler (PR-10 proteinleri, profilinler) için ayrı bir IgE antikoru testi kullanılmaktadır. İkincisi daha ağır bir sistemik reaksiyon riskiyle ilişkilidir. Bu test için güncel olarak mevcut çapraz reaksiyon veren bileşenler tabloda siyah harflerle gösterilmektedir. Bazı durumlarda, bireysel bileşenlerin uygunsuzluğuna bağlı olarak değerlendirme sadece, ekstrakt tabanlı IgE testi ve mevcut bileşenlerden gelen kombinasyon şeklindeki bilgiden yapılabilir.

* PR-a0 proteinine duyarlılık gelişmişse, soya ve kereviz alerjenleriyle ilgili ağır sistemik reaksiyonlar ortaya çıkabilir. 

Ek bilgi: polenle ilişkili gıda alerjileri 

Bazı hastalarda primer et alerjilerinin ör. Bos d6 (sığır eti) benzeri serum albüminlerinin yanı sıra galaktoz-alfa-1,3-galaktoza karşı (α-gal) IgE antikorları görülmektedir.Bu molekül memeli dokularında eksprese olmaktadır.α-gal alerjisi için tanısal inceleme, α-gal karşıtı spesifik IgE (alerjen kodu o125) belirlenmesiyle gerçekleştirilmektedir. Etkilenen hastada tipik semptom  sığır eti, kuzu eti veya sakatat yenmesinden sonra ortaya çıkan gecikmiş anafilaksidir. Diğer tipik semptomlar eti yedikten 3 ila 6 saat sonrasında ürtiker, anjioödem ve nefes darlığıdır. Herhangi bir α-gal pek fazla bulunmayacağı için, et alerjenleriyle yapılan geleneksel IgE testleri ve prik testi sıklıkla negatiftir.

Şekil: Hastanın, gıda alımından yaklaşık 6 saat sonra tekrar tekrar jeneralize ürtiker geçirmiştir.

Tüm eklem bacaklılarda kas yapısı proteini olan tropomiyozin, kabuklu alerjisinde en önemli alerjendir. Rekombinasyonla üretilen rPen a2 (karides tropomiyozini, kod f351) testi, genellikle total ekstrakt testinden daha duyarlıdır. Ev tozu akarları alerjenine rDer p10 (kod d205) duyarlılık mevcutken, ev tozu akarlarına karşı çapraz alerji ortaya çıkmaktadır.

Buğdayda bulunan omega-5 gliadin (Tri a19) total ekstraktta olması gerekenden düşük seviyede temsil edilen, suda çözünmeyen bir proteindir. Bu nedenle, ekstraktın IgE testi ve buğday prik testi çoğunlukla yalancı negatif sonuç vermektedir. 

Buğday ürünlerini yedikten 30 ila 60 dakika sonra ürtiker, kızarıklık ve anjioödemden yaşamı tehdit edici anafilaksiye kadar değişen semptomlar, tipik olarak fizik egzersizle birlikte ortaya çıkmaktadır. Hastanın tıbbi öyküsüne dayalı, konuyla ilgili bir şüphe varsa tanısal inceleme, w-5 gliadine karşı (alerjen kodu f416) IgE’lerin belirlenmesiyle gerçekleştirilmektedir.

Şekil: Hasta, kendisine buğdaya bağlı egzersizle tetiklenen anafilaksi (WDEIA) tanısı konuncaya kadar 6 yıllık süre içinde toplam 9 defa ürtiker, kızarıklık ve hatta bazen anjioödem ve nefes darlığı yaşadı.

İnek sütüne karşı alerji tanısı prik testiyle veya total ekstrakt f2’nin IgE testi yapılarak konmaktadır. Alerjen bileşeni tabanlı tanılamada test, inek sütündeki her bir protein üzerinden yürütülmektedir. Burada bilinen bir risk belirteci, ısıya ve sindirime dayanıklı olan kazeindir (Bos d8). α-Laktalbümine (Bos d4) duyarlılık durumunda β-laktoglobülin (Bos d5) ve serum albümini (Bos d6) ile kaynatılmış ve işlenmiş süt genellikle iyi tolere edilir.

Şekil: 6 yaşındaki çocukta IgE-aracılı inek sütü alerjisi doğrulanmıştır. Fakat, Bos d8’e (kazein) alerjisi yoktur. Bunun anlamı, inek sütüne yönelik artmış anafilaktik reaksiyonlar riski olmamasıdır. Kaynamış veya işlem görmüş inek sütünün tolere edilmesi gereklidir.

Burada, güncel olarak bilinen ve CAP teknolojisi yardımıyla laboratuarda tanımlanabilen alerjen bileşenlerinin ayrıntılı bir incelemesini bulabilirsiniz.

Spesifik IgE tespiti (CAP testi):  En az 20 alerjen için 10 ml tam kan yeterlidir. 

1) Moleküler alerji testi nedir ve klasik alerji testinden farkı nedir?
Moleküler alerji testi, total ekstrakt yerine tek tek alerjen bileşenlerine karşı spesifik IgE’yi ölçen kan testidir. Bu yöntem, gerçek (türe özgü) gıda alerjisini çapraz reaksiyonlardan ayırt etmeye yardımcı

olur. Özellikle depo proteinleri, lipid transfer proteinleri ve PR-10/profilin gibi bileşenler ayrı ayrı değerlendirilir.
2)Moleküler    alerji   testi     İçin      nasıl    Randevu         Alınır?
Online randevu için testinizi seçerek uygun tarih ve saat oluşturabilirsiniz. Telefonla randevu almak isteyen kişiler ise en yakın Synevo şubesiyle doğrudan iletişime geçebilir.
Online Satın Al/Randevu Al

3) Moleküler alerji testi hangi durumlarda istenir?
Test; polenle ilişkili gıda alerjileri, et alerjisi şüphesi, kabuklu deniz hayvanı alerjisinin hassas tespiti, buğdaya bağımlı egzersizle tetiklenen anafilaksi (WDEIA) ve inek sütü alerjisinde risk değerlendirmesi için kullanılır. Bu durumlarda klasik ekstrakt testleri yetersiz kalabildiğinden bileşen bazlı analiz tercih edilir.

4) Test için nasıl örnek alınır ve ne kadar kan gerekir?
Test, kandan spesifik IgE ölçümü (CAP testi) ile yapılır. En az 20 alerjenin değerlendirilmesi için 10 ml tam kan yeterlidir. Açlık gereksinimi metinde belirtilmemiştir; bireysel hazırlık için doktorunuza danışın.

5) Polenle ilişkili gıda alerjisinde bu test neyi gösterir?
Test, huş/misk otu/çimen polenine bağlı çapraz reaksiyon ile gerçek gıda alerjisini ayırt etmeyi sağlar. PR-10 proteinleri ve profilinler çapraz reaksiyon gösterebilirken, bazı türle ilişkili bileşenler daha ağır sistemik reaksiyon riskiyle ilişkilidir. Gerektiğinde ekstrakt testi ile bileşen sonuçları birlikte yorumlanır.

6) Et alerjisinde α-gal testi ne zaman yapılır?
Kırmızı et sonrası 3–6 saat içinde gecikmiş anafilaksi, ürtiker, anjioödem veya nefes darlığı gelişiyorsa α-gal (o125) spesifik IgE testi yapılır. Geleneksel et ekstraktı IgE ve prik testleri sıklıkla negatif olabilir. Tanı, α-gal’e karşı spesifik IgE’nin gösterilmesiyle desteklenir.

7) Kabuklu deniz hayvanı alerjisinde hangi bileşen önemlidir?
Kabuklu alerjisinde temel alerjen tropomiyozindir. rPen a2 (karides tropomiyozini, f351) testi genellikle total ekstrakt testinden daha duyarlıdır. Ev tozu akarı alerjeni rDer p10 (d205) ile çapraz reaksiyon olasılığı ayrıca değerlendirilir.

8) Buğdaya bağlı egzersizle tetiklenen anafilaksi (WDEIA) nasıl saptanır?
WDEIA şüphesinde omega-5 gliadin (Tri a19; f416) spesifik IgE ölçümü yapılır. Ekstrakt IgE testi ve prik testi yalancı negatif olabilir çünkü bu protein ekstraktta düşük temsil edilir. Semptomlar genellikle buğday tüketiminden 30–60 dakika sonra ve egzersizle birlikte ortaya çıkar.

9) İnek sütü alerjisinde bileşen testi neyi değiştirir?
Bileşen bazlı test, kazein (Bos d8) gibi ısıya ve sindirime dayanıklı risk belirteçlerini ayrı değerlendirir. Bos d8 duyarlılığı yoksa kaynatılmış/işlenmiş süt genellikle tolere edilebilir. Sonuçlar anafilaksi riskinin değerlendirilmesine yardımcı olur.

  EAACI Molecular Allergology User’s Guide 2.0
https://hub.eaaci.org/resources_documents/molecular-allergology-users-guide-2-0/
  EAACI Molecular Allergology User’s Guide 2.0 (EAACI resmi sayfası)
https://eaaci.org/consensus-documents/molecular-allergology-users-guide-2-0/
  Molecular Allergology Pocket Guide (EAACI)
https://hub.eaaci.org/education_books/molecular-allergology-2-0-pocket-guide-2024/
  Food Allergy — Mayo Clinic (gıda alerjisi tanı ve tedavi)
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/food-allergy/diagnosis-treatment/drc-20355101
  Food Panel, Serum — Mayo Clinic Laboratories (IgE panel testi)
https://mml.testcatalog.org/show/FOOD6
  Allergy Blood Test – Cleveland Clinic (IgE temel bilgileri)
https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/allergy-blood-test

Güncellenme Tarihi: 04.06.2026
Editörler: Alev Dülger Dağlı
İletişim: [email protected]