OMEGA-3 İndeks

İçindekiler

Omega-3 İndeks Nedir?
Kimler Omega-3 İndeks Testi Yaptırmalı?
Omega-3 İndeks Testi:
Omega-3 Yağ Asitlerinin Kullanımı
Omega-3 Destek Ürünleri
Krill Yağı mı, Balık Yağı mı?
Kalp Damar Sağlığında Rolü
Anne-Bebek Sağlığında Rolü
Merkezi Sinir Sistemi Üzerindeki Rolü
Göz Sağlığındaki Rolü
İskelet Sistemi Üzerindeki Rolü

Omega-3 İndeks Nedir?

Omega-3 indeks, eritrosit hücre membranını oluşturan omega-3 yağ asitlerinden eikozapentaenoik asit (EPA) ve dokozaheksaenoik asit (DHA)’in geri kalan yağ asitlerine oranı olarak tanımlanır.

Sağlıklı bireylerde bu oranın % 8 ve üzerinde olması hedeflenir!

Kimler Omega-3 İndeks Testi Yaptırmalı?

Kalp damar hastalık riski yüksek olan bireyler
Gebeler ve gebelik planlayanlar
Menopoz ve sonrası dönemde olanlar
Depresyonda olan ve/veya depresyon tedavisi görenler
Hafıza zayıflama şikayeti olanlar
İnflamatuvar eklem hastalıkları olanlar
Sağlıklı bir beslenme programına geçmek isteyenler

Omega-3 İndeks Testi:

Hücre membranındaki yağ asitleri ileri teknolojik bir yöntem olan GC/MS (Gaz kromotografi/mass spektrometri) ile ölçülür.

Omega-3 indeks hesaplanarak aşağıdaki şekilde raporlanır:

Omega-3 indeks (eritrositte) : % 9.5 (> %8 olmalıdır)

Omega-3 Yağ Asitlerinin Kullanımı

Günde 1 gram EPA ve DHA alımı standart doz olarak tavsiye edilir. Fakat genetik, sigara, diyet, vücut kitle indeksi, kalori alımı gibi bireysel farklılıklar nedeni ile EPA ve DHA dozu kişiye göre ayarlanmalıdır. EPA ve DHA ile kişisel tedavi dozunu yakalamada ve takipte omega-3 indeks iyi bir göstergedir.

Tedaviye başlamadan önce ve tedavi süresinde (3. ve 6. aylarda) omega-3 indeks testinin yapılması tavsiye edilir.

Omega-3 Destek Ürünleri

Balık yağı:

Güçlü bir omega-3 (EPA, DHA) kaynağıdır.

Genellikle çiftlik balıklarından elde edilen balık yağı ürünleri belirli oranlarda metal ve bazı toksik maddeler içermektedir. Bu nedenle balık yağı ürünlerini alırken özellikle metallerden arındırılmış saf ürünlerin seçimi önemlidir.

Krill yağı:

Karidese benzeyen bir deniz canlısı olan Antarktik krili güney kutbundaki buzlu sularda bulunur ve EPA, DHA üreten deniz algleriyle beslenir. Bu nedenle Krill yağı oldukça zengin bir omega-3 (EPA ve DHA) kaynağıdır.

Krill Yağı mı, Balık Yağı mı?

Balık yağındaki omega-3 yağ asitleri trigliseritlere, krill yağındaki omega-3 yağ asitleri ise özellikle fosfolipitlere bağlı olarak taşınır. Bu nedenle krill yağı kolay emilir ve dokulara daha kolay ulaşır. Ayrıca krill yağında bulunan ve koyu kırmızı rengi veren güçlü antioksidan “astaksantin”, hücreleri serbest radikallere karşı korur. Bunun yanında balık yağlarının metal ve bazı toksik maddeler içerme tehlikesi krill yağında bulunmamaktadır.

Kalp Damar Sağlığında Rolü

Omega-3 İndeks: Koroner kalp hastalıklarından (CHD) ölüm ve ani kardiyak ölüm (SCD) riskini belirlemede yeni bir belirteçtir.

Japonlarda omega-3 yağ asit seviyeleri bizim toplumumuza göre yüksek ve ani kardiyak ölüm oranı oldukça düşüktür (7.8/100.000). Buna karşılık, Avrupa’da, omega-3 indeks %3.3 civarı yani omega-3 seviyeleri oldukça düşüktür ve sağlıklı kişilerde ani kardiyak ölüm oranı Japonlara göre 15.5 kat yüksektir (122/100.000).

Amerikan Kardiyoloji Birliği, Avrupa Kardiyoloji topluluğu ve diğer majör sağlık organizasyonları diyetsel olarak omega-3 yağ asiti alımını tavsiye etmektedir. Koroner kalp hastalığı (CHD) riski ve ani kalp hastalığından ölüm (SCD) olasılığı omega-3 yağ asitleri (EPA ve DHA) alımı ile modifiye edilebilir.

Yapılan araştırmalarda, omega-3 yağ asitlerinin dengeli alımının özellikle kalp ve damar hastalıkları açısından yararlı olduğu vurgulanmaktadır.

Omega-3 yağ asitleri ile;

Kalp damar hastalığı riski azalır.
Aterosklerozis oluşumu yavaşlar.
Kandaki trigliseritler ve LDL- kolesterol düzeyleri düşerken, HDL-kolesterol düzeyi artar.

Anne-Bebek Sağlığında Rolü

Omega-3 yağ asitleri;

Anne karnındaki bebeğin sağlıklı gelişimine yardımcı olur.
Bebeğin beyin ve retina gelişimini destekler.
Erken doğum riskini azaltır.
Hamilelik süresinin ve bebeğin doğum ağırlığının artmasına yardımcı olur.
Doğum sonrası depresyonun önlenmesine katkıda bulunur.

Menopoz Sonrası Kadınlarda Rolü

Menopoz dönemi ve sonrası kadınlarda hormonların koruyucu etkisinin azalması ile damar hastalıkları ve metabolik hastalık riski artmaktadır. Omega-3 alımı ile menopozda metabolik sendrom gelişiminin önemli oranda önüne geçilebilir. Omega-3 yağ asitleri, menopoz dönemine aşağıdaki şekillerde yardımcı olur;

Trigliserit düzeylerini azaltır ve kan basıncını düşürür.
İnsülin direncini azaltır.
Antiinflamatuvar etkiler gösterir.

Merkezi Sinir Sistemi Üzerindeki Rolü

Omega-3 yağ asidinin beyin ve sinir sistemi üzerindeki sağlıklı etkileri yapılan pek çok araştırmada ortaya konmuştur. Omega-3 yağ asitleri;

Depresyon tedavisini destekler.
Alzheimer hastalığı ve erken demans riskini azaltır.

Göz Sağlığındaki Rolü

Yüksek doz omega-3 alımı gözde yaşa bağlı olarak gelişen sarı nokta hasarı riskini önleyebilmektedir. Omega-3 yağ asitleri eksikliğinde, retinada görme fonksiyonunun azaldığı tespit edilmiştir.

İskelet Sistemi Üzerindeki Rolü

EPA ve DHA’nın antiinflamatuvar etkisi vardır. Ayrıca kas-iskelet sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde faydalı etkileri bulunmaktadır. Omega-3 yağ asitleri kemik ve eklem sağlığında;

Kemiklerde kalsiyum birikimine destek olur.
Eklem ve kıkırdağa zarar veren etkileri azaltır.
Eklemlerde hassasiyet ve sabah sertliğini önler.

OMEGA-3 İndeks Testi

Sağlıklı yaşam için yeni bir gösterge!