Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Paneli (CYBH)

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, korunmasız vajinal, anal veya oral cinsel temasla bulaşabilen enfeksiyon hastalıklarıdır. Bu hastalıklara bakteri, virüs ve parazitler neden olabilir ve etkenler vajen, rahim ağzı, üretra, rektum ile farenks gibi mukoza kaplı bölgelerden vücuda girebilir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar uzun süre belirti vermeyebilir ancak bulaşıcı olmaya devam edebilir ve tedavi edilmediğinde ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) paneli testi

• Sabah ilk idrar
• Üretral, Endoservikal sürüntü, vajinal, anal ve faringeal sürüntü örneklerinde çalışılabilir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), kişiden kişiye korunmasız cinsel temas yoluyla bulaşan enfeksiyon hastalıklarıdır. Dünya genelinde yaygın olarak görülürler ve erken tanı ile çoğu zaman tedavi edilebilir veya kontrol altına alınabilirler.
CYBH' lara neden olan mikroorganizmalar; vajen, rahim ağzı (serviks), üretra, rektum ve farenks gibi mukoza ile kaplı bölgelerden vücuda girer. Bu hastalıklar bakteri, virüs veya parazit kaynaklı olabilir.
En sık görülen cinsel yolla bulaşan hastalıklar şunlardır:

• Klamidya (Chlamydia trachomatis enfeksiyonu)
• Bel soğukluğu (Gonore – Neisseria gonorrhoeae enfeksiyonu)
• Frengi (Sifiliz – Treponema pallidum enfeksiyonu)
• Genital herpes (Herpes simpleks virüs tip 2 – HSV-2)
• İnsan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu
• İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV) enfeksiyonu
• Hepatit B virüsü enfeksiyonu
• Trikomoniyazis (Trichomonas vaginalis enfeksiyonu)
• Şankroid (Haemophilus ducreyi enfeksiyonu)
• Ureoplazma ürealyticum/parvum
• Mycoplazma genitalium/hominis
• Garnerella vaginalis

Bu enfeksiyonlar bazen aynı kişide birlikte görülebilir (koenfeksiyon). Özellikle gonore, klamidya ve sifiliz gibi enfeksiyonlar, HIV'in bulaşma riskini artırabilir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların önemli bir kısmı uzun süre belirti vermeyebilir. Ancak belirti olmasa bile enfeksiyon bulaştırılabilir ve tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu komplikasyonlar arasında pelvik inflamatuvar hastalık, kısırlık (infertilite), bazı kanser türleri, gebelik komplikasyonları ve yenidoğanda enfeksiyonlar yer alır.
Bu nedenle riskli cinsel temas sonrası veya düzenli sağlık kontrolleri kapsamında gerekli tarama testlerinin yaptırılması, erken tanı ve tedavi açısından büyük önem taşır.

• Cinsel olarak aktif herkes CYBH kapabilir.
• Vajinal, anal veya oral yolla korunmasız cinsel ilişkiye girmekle enfeksiyon kapılabilir.
• Bulaşlar kan, tükrük, semen, vajinal sekresyonlar gibi enfekte kişilerin vücut sıvıları ile temas sonucu oluşur.
• Anneden bebeğe, plasenta yolu ile, doğum öncesi ve esnasında, doğum sonrasında  veya anne sütü ile bulaşabilirler.
• HSV-2 deriden deriye temasla da kolayca yayılabilir. 

CYBH’lardan nasıl korunulacağını, nasıl tedavi olunacağını ve uzak durulacağını bilinmemesi ya da bilindiği halde bu önlemlerin etkili bir şekilde uygulanmaması nedeni ile bu kadar yaygın görünmektedir.

• Birden fazla sayıda cinsel partner, cinsel partnerin de birden fazla cinsel partneri olması,
• Geçirilmiş CYBH hikayesi, cinsel partnerin CYBH hikayesi ve şiddeti,
• Cinsel temasın tipi, herhangi bir CYBH sahip olmak,
• Homoseksüel, biseksüel ya da MSM seks tercihleri
• Alkol, damar içi illegal ilaç kullanımı, para veya ilaç için seks yapmak ve yapan kişilerle veya seks işçileri ile cinsel temasta bulunmak,
• Kondom gibi koruyucu bariyerlerin düzenli kullanılmaması (Doğum kontrol hapları ve Rahim içi araç( RIA) gebelikten korur ama CYBH’dan KORUMAZ,
• Yaş (<25 yaş),
• CYBH’dan en iyi korunma yöntemi cinsellikten kaçınmak! Ya da CYBH negatif olan tek partner ile uzun süreli ilişki,  her türlü cinsel temasta kondom kullanmak

• Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, her gün 1 milyondan fazla kişi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan birine yakalanmaktadır. Tüm dünyada yaygın olarak görülen enfeksiyonlardır.
• Her yıl tahmini 376 milyon kişiye Klamidya, gonore, sifiliz ve trikomoniasiz enfeksiyonları bulaşmaktadır ve bu enfeksiyonların 340 milyonu 15-49 yaş arasında görülmektedir.
• Her yıl C.trachomatis  131 milyon, N.gonorrhea 78 milyon, T.pallidum 5.6 milyon yeni CYBH’ye yol açar ve en sık görülen bakteriyel etkenlerdir.
• T.vaginalis her yıl 142 milyon yeni enfeksiyona yol açan en sık görülen paraziter (protozoon) etkendir. 
• HSV-2 her yıl 500 milyondan fazla kişide enfeksiyona yol açan genital herpesten sorumlu en sık görülen viral etkendir.

• CYBH’lerin çoğu farkedeceğiniz semptomlara yol açmaz, CYBH’niz olduğunu test yaptırmadan anlayamazsınız.
• Sizin gibi herhangi semptomu olmayan birisi ile birlikte olduysanız muhtemelen o kişide CYBH’nın olup olmadığını bilemeyecektir.
• Asemptomatik kişiler tedavi edilmezse infertilite, ektopik gebelik vb komplikasyonlar gelişebilir ve bu kişilerin CYBH bulaştırdığını unutmamak gerekir.

• CYBH çoğu zaman herhangi bir semptoma yol açmazlar. Belirti ve bulgular CYBH neden olan etken patojene göre değişiklik gösterebilir.
• Buna karşın en sık görülen semptomlar; genital organlarda kaşıntı, yanma, şişlik, kızarıklık, alışılmadık kötü kokulu akıntılar veya ağrılardır.
• Genital organlar ve ağız çevresinde; ülserler, yaralar, siğiller, döküntü, şişlik, yumrular ve lenf bezlerin şişme görülebilir.
• Vajende ara kanamalar olabilir.
• İdrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma görülebilir.
• Cinsel temas esnasında ağrı olabilir.
• Ateş, titreme, ağrı, sancı, sarılık, kilo kaybı ve ishal de semptomlar arasında sayılabilir.

• CYBH’ye neden olan patojenlerin tek bir testle hızlı ve etkili şekilde tespiti bu halk sağlığı sorununu kontrol altına alabilmek için kilit öneme sahiptir.
• Mikroskopik inceleme, kültür ve serolojik testlerinin yetersiz kaldığı durumlarda direkt etkeni saptamaya yönelik  ileri teknoloji moleküler mikrobiyoloji testlerinden (PCR testleri) yararlanılmaktadır.
• Bu amaçla tek bir etkene yönelik PCR testleri istenebileceği gibi, birden fazla mikroorganizmanın genetik materyalini aynı anda aynı örnekte  saptayabilen Multiplex PCR testleri de (Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar Tanı Paneli) istenebilir. 
• Multipleks PCR, asemptomatik veya semptomatik ve koenfeksiyonların tarama testi olarak önemlidir.
• Multipleks PCR ile mikroorganizmaların genetik materyali çoğaltılarak saptanabilir o nedenle az sayıda mikroorganizmayı bile saptayan duyarlı bir yöntemdir.
• Multipleks PCR (Nanochip teknolojisi) ile sadece bir klinik örnekten (idrar, endoservikal sürüntü, vajinal sürüntü,  ürethral sürüntü vb. örnekler) kısa sürede CYBH en sık neden olan  mikroorganizmalar yüksek duyarlılık ve özgüllükte saptanır. Bunlar;
  • Chlamydia trachomatis (Serovar A-K ve L1-3)
  • Haemophilus ducreyi
  • Herpes simplex virüs (HSV1 ve HSV2)
  • Herpes simplex virüs-2 (HSV-2)
  • Mycoplasma genitalium
  • Mycoplasma hominis
  • Neisseria gonorrhea
  • Treponema pallidum
  • Trichomonas vaginalis
  • Ureoplasma (U.urealyticum/U.parvum)
  • Gardnerella vaginalis
  • Streptococcus agalactiae
• Kültürde üremeyen, zor üreyen, üremek için özel besiyerlerine ve %5’lik CO2 gibi ortam şartlarına zamana ihtiyaç duyan mikroorganizmalar multipleks PCR ile kolayca saptanır ve sonuçlar antibiyotik kullanımından etkilenmemektedir.
• Multipleks PCR; en erken 3 günde sonuçlanan kültürler, ileri uzmanlık ve aciliyet  gerektiren mikroskobik analiz ve Antijen-antikor araştıran serolojik testler gibi klasik (konvansiyonel) mikrobiyolojik yöntemlerle kıyaslandığında, tek seferde birden fazla patojenin genetik materyalinin saptanabildiği, tekrarlanabilir ve güvenilir bir yöntemdir.
• Herbir patojen için tek tek kültür-mikroskopi, serolojik testler ya da herbiri için PCR testlerinin maliyetleri düşünüldüğünde ekonomik olarak kabul edilebilecek bir yöntemdir.
• Multipleks PCR yöntemi ile kısa sürede hızlı sonuç alınabilmektedir.

Örnek Rapor

1. Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) Paneli nedir?
CYBH Paneli, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara neden olan birden fazla mikroorganizmanın tek bir örnekte aynı anda araştırılmasını sağlayan ileri moleküler tanı testidir. Multiplex PCR teknolojisi kullanılarak yaygın CYBH etkenleri yüksek duyarlılıkla tespit edilir.

2. CYBH paneli testi için nasıl randevu alabilirim?
Online randevu için testinizi seçerek uygun tarih ve saat oluşturabilirsiniz. Telefonla randevu almak isteyen kişiler ise en yakın Synevo şubesiyle doğrudan iletişime geçebilir.

• Online Satın Al / Randevu Al
• Şubelerimiz

3. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar belirti vermeden görülebilir mi?
Evet. CYBH'lerin önemli bir kısmı uzun süre hiçbir belirti oluşturmayabilir. Ancak kişi belirti göstermese bile enfeksiyonu başkalarına bulaştırabilir ve tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunları gelişebilir.

4. CYBH Panelinde hangi enfeksiyonlar araştırılır?
Panelde Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Treponema pallidum, HSV-1/HSV-2, Trichomonas vaginalis, Mycoplasma ve Ureaplasma türleri gibi cinsel yolla bulaşan hastalıklara neden olabilen 12 farklı mikroorganizma araştırılır.

5. Multiplex PCR yöntemi neden tercih edilir?
Multiplex PCR, tek bir testle birden fazla etkeni aynı anda saptayabilen hızlı ve güvenilir bir yöntemdir. Düşük miktardaki mikroorganizmaların tespit edilmesine olanak sağlayarak erken tanıya katkıda bulunur.

6. CYBH Paneli yaptırmak neden önemlidir?
Erken tanı sayesinde enfeksiyonların başkalarına bulaşması önlenebilir ve tedavi süreci gecikmeden başlatılabilir. Ayrıca infertilite, pelvik inflamatuvar hastalık ve gebelik komplikasyonları gibi ciddi sonuçların önüne geçilmesine yardımcı olur.

7. CYBH Paneli için hangi örnek kullanılır?
Test, evde veya iş yerinde verebileceğiniz idrar örneğinden çalışılabilmektedir. Bazı durumlarda vajinal, üretral veya endoservikal sürüntü örnekleri de kullanılabilir.

  World Health Organization (WHO) – Sexually Transmitted Infections (STIs)
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sexually-transmitted-infections-(stis)
  World Health Organization (WHO) – Global Health Sector Strategies on HIV, Viral Hepatitis and Sexually Transmitted Infections 2022–2030
https://www.who.int/publications/i/item/9789240053779
  Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021
https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/default.htm
  Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – About Sexually Transmitted Infections (STIs)
https://www.cdc.gov/sti/about/index.html
  European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) – Sexually Transmitted Infections
https://www.ecdc.europa.eu/en/sexually-transmitted-infections
  National Health Service (NHS) – Sexually Transmitted Infections (STIs)
https://www.nhs.uk/conditions/sexually-transmitted-infections-stis/
  Mayo Clinic – Sexually Transmitted Diseases (STDs)
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sexually-transmitted-diseases-stds