Adreno Korteks Stress Paneli

İçindekiler

Tükürükte Kortizol ve DHEA Hormonlarının Değerlendirilmesine Yönelik Kapsamlı Bir Test: Adrenokorteks Stres Profili (ASP)
Klinisyenler Aşağıdaki Kortizol Testlerinden Birini Seçebilirler:

Tükürükte Kortizol ve DHEA Hormonlarının Değerlendirilmesine Yönelik Kapsamlı Bir Test: Adrenokorteks Stres Profili (ASP)

Adrenalkorteks Stres Profili (ASP), kortizol ve DHEA hormonlarının kliniği en iyi yansıttığı özenle tespit edilen, belirli zamanlarda alınan tükürük örneklerini kullanarak Hipotalamus-Hipofiz-Böbrek Üstü Bezi (HPA) aksının değerlendirilmesini sağlar. Tükürük testi, bağlanmamış, biyolojik olarak aktif ana hormon seviyelerinin ölçümü için kolay ve invaziv olmayan bir seçenektir. Bu raporda, kortizol uyanma yanıtı (CAR) ve doğal diürnal ritmin sonuçları, yorumlanması kolay bir grafik şeklinde verilir.

Klinisyenler Aşağıdaki Kortizol Testlerinden Birini Seçebilirler:

Adrenalkorteks Stres Profili (ASP): Doğal sirkadiyen diürnal kortizol ritmiyle ilgili bilgi vermek için gün içerisinde belirli zamanlarda alınan dört tükürük örneğinde ölçüm yapılır. Spesifik günlük stres tetikleyicilerinin değerlendirilmesinde klinisyenlere yardımcı olur.
Kortizol Uyanma Yanıtı (Cortisol Awakening Response= CAR): CAR için bir gece kortizol örneğiyle birlikte üç uyanma/sabah örneği değerlendirilir.
- CAR, uyanma sonrasında kortizol seviyesinde ki geçici ani artıştır ve diürnal ritimden farklıdır. CAR, bir kişinin beklenen güçlüklerle başa çıkabilme becerisini ve kronik stres altındaki kontrol algısını yansıtmakta olup HPA aksının dayanıklılığına dair bilgi verir.
- İzole gece kortizolü, ayrı bir klinik anlama sahiptir. Yüksek gece kortizolü uykusuzluk (insomnia) ile bağlantılıdır ve diyabet, kardiyovasküler hastalıklar, hormon ilişkili kanserler ve osteoporoz gibi çeşitli hastalıklarla birliktelik gösterir.
Adrenalkorteks Stres Profil ile Kortizol Uyanma Yanıtı (ASP ile CAR): Kortizol ve HPA aksına en kapsamlı bakışı sunan altı örnek alınıp test edilir.

DHEA sabah 07:00 ile 09:00 arasında alınan örnekte bir kez ölçülür ve anabolik/katabolik dengeyle ilgili bilgi sağlamak üzere DHEA’nın kortizole oranı hesaplanır.

Günlük sorunlar, kronik ağrı, kan şekeri düzensizlikleri, işteki stres faktörleri ve zayıf sosyal ilişkiler HPA aksını değiştirebilir. Adrenal hormonlardaki düzensizlik, hastanın günlük genel yaşam kalitesi üzerinde çok büyük olumsuz etkilere neden olabilir. HPA aksındaki fonksiyon bozukluğunun belirtileri oldukça değişken olabilir, Bunlar: Halsizlik, uykusuzluk (insomnia), kilo artışı, depresyon, gastrointestinal şikayetler, kronik ağrı vb. HPA aksındaki fonksiyon bozukluğu aşağıdakileri içeren birçok rahatsızlıkla ilişkilidir:

Hipertansiyon
Kardiyovasküler hastalıklar
Gastrointestinal ve bağışıklık sistemi bozuklukları
Diyabet ve metabolik sendrom
Depresyon
Kronik yorgunluk
Geçmeyen ağrı
Nörodejeneratif hastalıklar ve bilişsel fonksiyonlarda azalma

Adrenalkorteks Stres Profili testi, HPA aksındaki bu dengesizlikleri ortaya çıkarabilir ve besin desteği ve/veya adaptojenler, stres yönetimi, davranış düzenlemeleri ve yaşam tarzı değişiklikleri gibi hedefe yönelik terapötik tedavilerle klinik müdahale için rehberlik sağlar.

Sonuçlanma Süresi : 15 Gün

Referanslar:

Tsigos C, Chrousos GP. Hypothalamic-pituitary-adrenal axis, neuroendocrine factors and stress. Journal of psychosomatic research. 2002;53(4):865-871.
Fries E, Dettenborn L, Kirschbaum C. The cortisol awakening response (CAR): facts and future directions. IntJPsychophysiol. 2009;72(1):67-73.
Clow A, Hucklebridge F, Stalder T, Evans P, Thorn L. The cortisol awakening response: more than a measure of HPA axis function. NeurosciBiobehavRev. 2010;35(1):97-103.
Hackett RA, Kivimäki M, Kumari M, Steptoe A. Diurnal Cortisol Patterns, Future Diabetes, and Impaired Glucose Metabolism in the Whitehall II Cohort Study. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2016;101(2):619-625.
Hammer F, Deutschbein T, Marx A, et al. High evening salivary cortisol is an independent predictor of increased mortality risk in patients with systolic heart failure. International journal of cardiology. 2016;203:69-73.

Etiketler :Tükürükte Kortizol /Tükrükte Kortizol /Tükürükte DHEA /Tükrükte DHEA /Kortizol /DHEA /