Kalp Damar Sağlığı Paneli

• 2026 ACC/AHA kılavuzu, kardiyovasküler riskte Apo B ve Lp(a) değerlendirmesini öne çıkarıyor.
• LDL kolesterol normal olsa da ateroskleroz ve kalp-damar riski devam edebiliyor.
• Kalp Damar Sağlığı Paneli; Apo B, Lp(a), hs-CRP, homosistein ve insülin testlerini içeriyor.
• Testlerin birlikte değerlendirilmesi, kardiyovasküler risk profilini daha kapsamlı ortaya koyuyor.

2026 yılında Amerikan Kardiyoloji Koleji (ACC) ve Amerikan Kalp Derneği (AHA), lipid ve kolesterol yönetimine ilişkin kılavuzlarını güncelledi.

Güncellenen kılavuzlarda, kardiyovasküler risk değerlendirmesinde yalnızca LDL kolesterol veya toplam kolesterol düzeylerine odaklanmanın yeterli olmayabileceği vurgulanmaktadır. Çünkü LDL kolesterol düzeyi normal olsa bile ateroskleroz (damar sertliği) ve kardiyovasküler risk devam edebilir.

Bu nedenle güncel yaklaşımda özellikle Apolipoprotein B (Apo B) ve Lipoprotein(a) [Lp(a)] gibi ileri kardiyovasküler risk belirteçlerinin değerlendirilmesi önerilmektedir.

Bugün soru yalnızca:

"Kolesterolüm yüksek mi?" değil,
"Kolesterolüm normal görünse bile kalp-damar riskim devam ediyor olabilir mi?" sorusudur.

Kalp Damar Sağlığı Paneli, kalp damar hastalıkları risklerinin değerlendirilmesi ve mevcut sağlık durumunun izlenmesi amacıyla yapılan daha kapsamlı bir kan değerlendirmesidir. Tek başına kolesterol değeri kardiyovasküler riski değerlendirmek için her zaman yeterli olmayabilir. LDL kolesterol düzeyi normal olsa bile aterojenik lipoprotein parçacıkları, inflamasyon, genetik yatkınlık ve metabolik faktörlere bağlı olarak kardiyovasküler risk devam edebilir. Bu nedenle Apo B, Lp(a), hs-CRP, homosistein ve insülin gibi belirteçler daha kapsamlı bir risk değerlendirmesine katkı sağlar. Bu testler, kişinin genel klinik özellikleri ve mevcut risk faktörleri ile birlikte değerlendirilerek kalp krizi ve inme riskinin daha doğru sınıflandırılmasına yardımcı olabilir. Sigara kullanımı, yoğun stres ve hareketsiz yaşam tarzı gibi faktörlerin kalp sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koyarak kişiye özel yaşam tarzı düzenlemeleri ve risk azaltıcı stratejilerin oluşturulmasına katkı sağlar.

Tek bir belirteç, kardiyovasküler riski değerlendirmek için her zaman yeterli olmayabilir. Her test kalp ve damar sağlığının farklı bir yönü hakkında bilgi sağlar.

Apo B, kandaki aterojenik (damar duvarında birikme potansiyeli taşıyan) lipoprotein parçacıklarının sayısını gösterir.

Lp(a), genetik olarak belirlenen kalp-damar hastalığı riskinin değerlendirilmesine katkı sağlar.

hs-CRP, damar duvarındaki düşük seviyedeki inflamatuvar süreçler hakkında bilgi verebilir.

Homosistein, damar sağlığı ile ilişkilendirilen metabolik bir risk göstergesidir.

Açlık insülini, insülin direnci ve metabolik risklerin değerlendirilmesinde kullanılır.

Bu parametreler birlikte değerlendirildiğinde yalnızca kardiyovasküler riskin varlığı değil, riske katkıda bulunan farklı biyolojik süreçler hakkında da bilgi elde edilebilir.

Örneğin bazı kişilerde Lp(a) yüksekliği genetik yatkınlığa bağlı artmış kardiyovasküler riski düşündürürken, diğer kişilerde Apo B yüksekliği damar duvarında birikebilen aterojenik parçacık yükünün fazla olduğunu gösterebilir. Bazı bireylerde ise hs-CRP yüksekliği inflamatuvar süreçlerin, açlık insülini yüksekliği ise insülin direnci ve metabolik risklerin ön planda olabileceğini düşündürebilir. Homosistein yüksekliği de damar sağlığı açısından ek risk faktörleri hakkında bilgi sağlayabilir.

Bu nedenle testlerin birlikte değerlendirilmesi, kişinin kardiyovasküler risk profilinin daha ayrıntılı anlaşılmasına ve hekim tarafından uygun takip ve yaşam tarzı önerilerinin planlanmasına katkı sağlar.

Apolipoprotein B (Apo B), kandaki yağların taşınmasında görev alan, lipoprotein partiküllerinin her bir aterojenik lipoprotein parçacığının üzerinde bulunan temel yapısal proteindir. Her bir LDL, VLDL ve IDL parçacığı 1 adet Apo B içerir. Özellikle düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL), çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL) ve lipoprotein(a) gibi aterojenik yani damar duvarında birikme potansiyeli olan partiküllerin üzerinde bulunur.  Bu nedenle Apo B düzeyi, kandaki “zararlı” kolesterol taşıyan parçacıkların sayısını doğrudan yansıtır. Günümüzde kardiyovasküler risk değerlendirmesinde sadece LDL kolesterol miktarının değil, bu partiküllerin sayısının da önemli olduğu bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Apo B ölçümü, bu açıdan daha doğrudan bir risk göstergesi olarak kabul edilir. Güncel klinik kılavuzlarda giderek daha fazla yer almaktadır.

Online Randevu Alın: https://onlineshop.synevo.com.tr/

Apolipoprotein B testi, kandaki Apo B protein düzeyini ölçen bir laboratuvar analizidir ve kardiyovasküler hastalık riskinin değerlendirilmesinde kullanılır. Bu test, özellikle klasik lipid profilinin yeterli bilgi vermediği durumlarda daha ayrıntılı bir analiz sağlar.  LDL kolesterolün normal olduğu ancak riskin devam edebileceği durumlarda LDL kolesterol normal görünse bile Apo B yüksekliği, damar sertliği riskinin devam ettiğini gösterebilir. Bu nedenle klinik uygulamada giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle metabolik sendrom, insülin direnci ve diyabet varlığında ayrıca tedaviye yanıtın izlenmesinde de Apo B düzeyleri yol gösterici olabilir.

Online Randevu Alın: https://onlineshop.synevo.com.tr/

Lipoprotein(a) [Lp(a)], kandaki kolesterol ve yağ (lipit) taşınmasında görev alan, bir lipoproteindir. Lp(a), LDL ("kötü" kolesterol) ile benzerlik gösterse de yapısında ek olarak “apolipoprotein (a)” adı verilen farklı bir protein içerir ve bu özelliği nedeniyle diğer kolesterol türlerinden ayrılır.

Lp(a) düzeyi büyük ölçüde genetik olarak belirlenir ve yaşam tarzı değişikliklerinden (beslenme, egzersiz gibi) sınırlı ölçüde etkilenir. Lp(a) yetişkinlikte en az bir kez ölçülmelidir. Yüksek Lp(a) seviyeleri, damar duvarında plak oluşumunu artırarak ateroskleroz (damar sertliği) gelişimine katkıda bulunabilir. Aynı zamanda inflamasyonu ve pıhtılaşmayı artırarak kalp krizi, inme ve diğer kardiyovasküler hastalıklar için bağımsız bir risk faktörü olarak kabul edilir.

Lp(a) testi genellikle şu durumlarda istenir:

• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü varsa
• Ailesel hiperkolesterolemi varsa
• Açıklanamayan kardiyovasküler hastalık öyküsü mevcutsa
• Daha kapsamlı kalp-damar riski değerlendirmesi yapılmak istendiğinde

Kısacası Lp(a), standart kolesterol testlerinde her zaman görülmeyen ancak kalp-damar hastalıkları riskini değerlendirmede önemli bilgiler sağlayan, genetik geçişli bir risk göstergesidir.
Online Randevu Alın: https://onlineshop.synevo.com.tr/

Homosistein testi kandaki homosistein miktarını ölçen laboratuvarda yapılabilen bir kan testidir. Homosistein, metionin döngüsünü folat döngüsüne bağlayan kükürtlü bir ara moleküldür. Homosisteinemi veya homosistinüriye yol açan doğuştan metabolizma hastalıkları homosistein metabolizmasındaki bazı enzim eksikliklerine bağlı görülebilir. Homosistein metabolizmasında görev alan enzimlerdeki genetik bozukluklar ile B6 vitamini, B12 vitamini ve folat eksikliği, homosisteinin vücutta anormal düzeylerde birikmesine neden olabilir.

Homosistein, besinlerle ( et, yumurta gibi) alınan metiyonin amino asidinin vücuttaki metabolizması sonucu oluşan bir amino asittir. Kanda homosistein düzeyinin ölçülmesi, kardiyovasküler hastalık riskinin değerlendirilmesine yardımcı olabilir. Homosistein konsantrasyonu edinilmiş folat veya kobalamin eksikliğinin bir göstergesidir, nöral tüp defektlerinin patogenezinde de rol oynar. Kandaki yüksek homosistein seviyeleri kardiyovasküler hastalık (KVH) riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Homosistein seviyelerinin yükselmesi (hiperhomosisteinemi), damarların iç yüzeyini döşeyen endotel tabakasının işlevini bozarak ve damar duvarında inflamatuar süreçleri tetikleyerek damar sertliğine yol açabilir. Kanın pıhtılaşma eğilimini artırarak tromboz riskini yükseltebilir. KVH riskini değerlendirmek ve önleyici tedbirlere rehberlik etmek için homosistein düzeyleri yardımcı olabilir.

Aynı zamanda doğuştan metabolizma bozuklukları şüphesi olan hastalarda ayırıcı tanıda önemlidir. Tedavi yanıtı, zaman içinde serum homosistein konsantrasyonlarının izlenmesiyle değerlendirilebilir. Bu test, metionin metabolizmasının birincil ve ikincil bozukluklarının biyokimyasal taramasına yardımcı olmak için plazma amino asitleri, kantitatif açilkarnitinler, metilmalonik asit ve idrar organik asitleri ile birlikte kullanılmalıdır.

Online Randevu Alın: https://onlineshop.synevo.com.tr/

Yüksek duyarlılıklı C-reaktif protein ( hs-CRP) , iltihaplanma, enfeksiyon, cerrahi müdahaleler ve yaralanmalar sırasında kanda artan bir maddedir.

Çok düşük CRP seviyelerini tespit etmek için geliştirilen hs-CRP testleri, kronik inflamasyonu gösterir. İnflamasyonun (iltihaplanma), kardiyovasküler hastalıkların (KVH) hem gelişiminde hem de klinik sonuçlarında oynadığı kritik rol artık bilimsel bir gerçeklik olarak kabul edilmektedir.

Birçok epidemiyolojik çalışma, plazmada yüksek duyarlılıklı CRP düzeyinde artış görülen hem erkek hem de kadın hastaların koroner kalp hastalığı ve miyokard enfarktüsü geliştirme riskinin arttığını doğrulamaktadır. Bu nedenle, hsCRP  koroner kalp hastalığı ve kardiyovasküler hastalık veya iskemik olay gelişme riski değerlendirmesinde dolaylı bir risk faktörüdür. Klinik uygulamada, akut enfeksiyonları dışlamak için hsCRP testinin klinik stabilite döneminde yapılması ve yüksek sonuçların en az bir kez tekrarlanarak doğrulanması önerilir.

İnsülin, pankreas adı verilen bez tarafından, Langerhans adacıklarının β hücreleri tarafından üretilen bir polipeptit hormondur. Başlıca görevi kan şekeri seviyelerini düzenlemektir. İnsülin esas olarak kan şekeri kontrolüyle ilgili olsa da, yağ ve protein metabolizmasında da rol oynar.

Yiyecekler yoluyla karbonhidrat aldığınızda, kan şekeriniz yükselir; pankreas hücreleri bu değişikliği algılar ve buna karşılık daha fazla insülin salgılar; salınan insülin kanda dolaşır ve hücrelerin glikozu almasına yardımcı olur. Bu süreç, kan şekerinde kademeli bir düşüşe neden olur.

İnsülin direnci, iskelet kası, karaciğer ve yağ dokusu gibi insüline duyarlı dokuların insülin sinyallerine karşı azalmış bir tepki göstermesi durumudur. Bu durumda insülin, glikozun hücre içine girmesini kolaylaştırma görevini tam olarak yerine getiremez. Sonuç olarak kandaki fazla glikoz hiperglisemiye, pankreasın bunu telafi etmeye çalışması ise hiperinsülinemiye yol açar. İnsülin direncinin; endotel disfonksiyonuna, düşük dereceli inflamasyona ve hipertansiyon ile dislipidemi gibi metabolik bozukluklara yol açarak kardiyovasküler riski yükselttiği gösterilmiştir.

Karbonhidrat metabolizmasının kapsamlı değerlendirilmesi, HbA1c, glukoz tolerans testi veya açlık kan şekeri ölçümü ile birlikte serum insülin testini gerektirir.

Aşağıdaki durumlarda serum insülin testi yapılmalıdır:

• Karın bölgesi yağlanması (abdominal adipozite) ve kilo alma eğilimi.
• Yüksek LDL kolesterol ve açlık trigliserit seviyeleri.
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Sürekli yorgunluk, uyuşukluk ve konsantrasyon güçlüğü
• Ailede Tip 2 Diyabet Öyküsü
• Metabolik sendrom
• Polikistik over sendromu

İnsülin direncinin sadece obez kişilerde değil, normal kilolu ve zayıf kişilerde de bulunabileceğini unutmamak gerekmektedir.
Online Randevu Alın: https://onlineshop.synevo.com.tr/

Kalp Damar Sağlığı Paneli hangi testleri içerir?
Kalp Damar Sağlığı Paneli kapsamında Apo B, Lp(a), hs-CRP, homosistein ve insülin testleri yer alır. Bu testler kardiyovasküler riskin farklı yönlerini değerlendirmeye yardımcı olur.

Kalp Damar Sağlığı Paneli için Nasıl Randevu Alınır?
Online randevu için testinizi seçerek uygun tarih ve saat oluşturabilirsiniz. Telefonla randevu almak isteyen kişiler ise en yakın Synevo şubesiyle doğrudan iletişime geçebilir.

• Online Satın Al / Randevu Al
• Şubelerimiz

Apo B testi neyi gösterir?
Apo B testi kandaki aterojenik lipoprotein parçacıklarının sayısını gösterir. Bu değer damar sertliği ve kardiyovasküler risk hakkında bilgi sağlayabilir.

LDL kolesterol normal ise Apo B testi gerekli olabilir mi?
Evet. LDL kolesterol normal görünmesine rağmen Apo B yüksek olabilir. Bu durum aterojenik parçacık yükünün devam ettiğini gösterebilir.

Lp(a) testi neden yapılır?
Lp(a) testi genetik kardiyovasküler riskin değerlendirilmesi amacıyla yapılır. Özellikle ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan kişilerde istenebilir.

Lp(a) düzeyi yaşam tarzı değişikliklerinden etkilenir mi?
Lp(a) düzeyi büyük ölçüde genetik olarak belirlenir. Beslenme ve egzersiz gibi yaşam tarzı değişikliklerinden sınırlı düzeyde etkilenir.

Homosistein testi hangi durumlarda istenir?
Homosistein testi kardiyovasküler risk değerlendirmesine yardımcı olabilir. Ayrıca B12 vitamini, folat ve bazı metabolik bozuklukların değerlendirilmesinde de istenebilir.

Yüksek homosistein düzeyi ne ile ilişkilidir?
Yüksek homosistein düzeyi artmış kardiyovasküler hastalık riski ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca folat ve kobalamin eksikliğinin göstergesi olabilir.

hs-CRP testi neyi değerlendirir?
hs-CRP testi vücuttaki inflamasyonun değerlendirilmesine yardımcı olur. Çok düşük CRP seviyelerini tespit ettiği için kronik vasküler inflamasyon hakkında bilgi sağlayabilir.

Yüksek hs-CRP değeri ne anlama gelir?
Yüksek hs-CRP değeri inflamatuvar süreçlerle ilişkili olabilir. Koroner kalp hastalığı riskinin değerlendirilmesinde kullanılan dolaylı göstergelerden biridir.

İnsülin testi neden yapılır?
İnsülin testi pankreasın insülin üretimini ve karbonhidrat metabolizmasını değerlendirmek amacıyla yapılır. Diyabet şüphesi, kilo artışı ve sürekli yorgunluk belirtileri varlığında istenebilir.

İnsülin testi tek başına değerlendirilir mi?
Hayır. İnsülin testi genellikle HbA1c, açlık kan şekeri veya glukoz tolerans testi ile birlikte değerlendirilir. Bu yaklaşım karbonhidrat metabolizmasının daha kapsamlı incelenmesini sağlar.

Kalp Damar Sağlığı Paneli  kimler için uygundur?
Kardiyovasküler risk değerlendirmesi yapılması gereken kişiler için uygundur. Kalp hastalığı öyküsü olanlar, risk faktörleri taşıyanlar veya mevcut tedavinin takibi gereken bireylerde kullanılabilir.

2026 ACC/AHA/AACVPR/ABC/ACPM/ADA/AGS/APhA/ASPC/NLA/PCNA Guideline on the Management of Dyslipidemia: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines
https://www.mayocliniclabs.com/test-catalog/overview/800024#clinical-and-interpretive
Hartley, A., Rostamian, S., Kaura, A., Chrysostomou, P., Welsh, P., Ariti, C., Sattar, N., Sever, P., & Khamis, R. (2024). The relationship of baseline high-sensitivity C-reactive protein with incident cardiovascular events and all-cause mortality over 20 years. European Heart Journal Open, 4(5), oeae081. https://doi.org/10.1093/ehjopen/oeae081
Liuzzo, G., Greene, S. J., Mendieta, G., & Fordyce, C. B. (2025). Inflammation and cardiovascular disease: 2025 ACC scientific statement. A report of the American College of Cardiology. Journal of the American College of Cardiology. Advance online publication.
Liuzzo, G., Greene, S. J., Mendieta, G., & Fordyce, C. B. (2024). High-sensitivity C-reactive protein as a prognostic biomarker in cardiovascular diseases: Implications for atherosclerosis, chronic kidney disease, and heart failure – A review. Cardiovascular Research. Advance online publication.
Sun, R., Wang, J., Li, M., Li, J., Pan, Y., Liu, B., Lip, G. Y. H., & Zhang, L. (2024). Association of insulin resistance with cardiovascular disease and all-cause mortality in type 1 diabetes: Systematic review and meta-analysis. Cardiovascular Diabetology, 23, Article 255. https://doi.org/10.1186/s12933-024-02346-8
Kosmas, C. E., Bousvarou, M. D., Kostara, C. E., Papakonstantinou, E. J., Salamou, E., & Guzman, E. (2023). Insulin resistance and cardiovascular disease. Diagnostics, 13(16), 2648.

Sitemizde yer alan konular bilgilendirme amaçlıdır. Doktor tavsiyesi veya tedavi yerine geçmez.

Güncellenme Tarihi: 06.07.2026,
Editörler: Alev Dülger Dağlı,
İletişim: [email protected]