Histamin Intoleransı

Küçük Bir Test, Büyük Bir Fark Yaratabilir!

Detaylı Bilgi Almak İçin Hemen Arama Talebi Oluşturun!
Danışma Hattı : 0850 4 20 20 20 İstanbul Şubelerimiz: Hafta içi 08:00 - 18:00 / Cts 08:00 - 17:00
Ataşehir Şube (İstanbul): Pazar 08:30 - 13:00
Ankara - İzmir Şubelerimiz: Hafta içi 08:00 - 18:00 / Cts 08:00 - 14:00
Histamin intoleransı
Histamin intoleransı (HİT) kişinin histamini tolere edebileceği düzeyin üzerindeki histamindüzeyleri olarak tanımlanmaktadır. Bu genelde histamini yıkan enzim olan diaminoksidaz (DAO) yetersizliğinden kaynaklanır. DAO eksikliği genetik (primer DAOeksikliği) olabildiği gibi başka nedenlere bağlı olarak (sekonder DAO eksikliği) sonradanda gelişebilir.
Diamin oksidaz enziminin metabolize edemeyeceği kadar yüksek miktarda histamin yüklenmesi de klinikte HİT tablosu yaratabilir. Bu fazla histamin dış kaynaklı (gıdalar) ya da vücutta fazla histamin üretilmesinden (mast hücresi ile ilişkili inflamasyon, allerji) dolayı olabilir. Hem DAO yetersizliği hem de histamin düzeyleri laboratuvar testleri ile belirlenebilir. Ayrıca primer ve sekonder DAO yetersizliği arasında ayırım yapmak için genetik test de kullanılabilir.

Histamin allerjik ve pseudo-allerjik reaksiyonların temel medyatörüdür
Histamin mast hücrelerinden salınır.

Histamin mast hücrelerinde depolanan ve bu hücreler aktive olduğunda salınan bir biyolojik amindir. Vazoaktif medyatör olarak histamin saman nezlesi, astım ve ürtiker gibi allerjik durumlarda baskın rol oynar. Histamin aynı zamanda ilaç ve gıda katkı maddelerinin neden olduğu pseudo-allerjilerde de etkilidir. Allerjik süreçlerde mast hücrelerinden salınan histamine ek olarak gıdalarla da vücuda histamin girişi olur.

Diamin oksidaz (DAO), histaminin yıkımından sorumlu olan başlıca enzimdir

Dolaşımda bulunan serbest histamin (hücre dışı) diamin oksidaz enzimi tarafından yıkılır. Yıkım ürünü imidazol asetaldehit böbrekler yolu ile vücuttan atılır. DAO aktivitesi histamin yıkım hızını belirler. DAO aktivitesi azalırsa histamin kanda birikebilir.Hücre içi histamin yıkımı ise histamin N-metil transferaz (HNMT) enziminin katalizi ile gerçekleşir ve serum histamin düzeylerine etkisi olmadığından HİT için önemsizdir.
(Şekil 1).

Image title

Histamin intoleransı bulguları çok çeşitlidir.

Histamin reseptörleri vücutta yaygın olarak bulunduğundan HİT bulguları (semptomları)
da oldukça heterojendir (Şekil 2). Histamin intoleransının en sık karşımıza çıkan semptomları kızarma, ishal, mide bulantısı, baş ağrısı, ateş basması ve nefes darlığıdır. Egzama, rinit, ürtiker atakları, hipertansiyon, kolit, astım ve halsizlik de görülebilir.

Genelde klinik belirtiler polen, küf, gıda ya da böcek toksinlerine karşı gelişen Tip I
allerji (IgE aracılı) ile birlikte kötüleşir.
Histamin intoleransı “gıda intoleransı” gibi gözükebilir
Yiyeceklerde çok miktarda histamin bulunabilir.

Histamin yiyeceklerde bulunur ve en çok olgunlaşma ve fermantasyon süreçleri esnasında üretilir. Bakteriyel enzimler (dekarboksilazlar) yiyeceklerdeki histidini histamine dönüştürürler. Bu da yiyeceğin depolanma süresi uzadıkça histamin içeriğinin de artacağı anlamına gelmektedir. Histamin ısıya dayanıklı bir bileşiktir ve dondurma/ısıtma gibi yaygın gıda hazırlama yöntemleriyle yok edilemez. Bakteriyel enzimlerin histamin oluşumuna etkisi nedeniyle mikrobiyal üretimin yada fermantasyon yöntemlerinin kullanıldığı gıdalarda (peynir, lahana turşusu, şarap) ve balık ile et gibi bol proteinli yiyeceklerde yüksek miktarda histamin bulunmaktadır. DAO aktivitesi düşük ise, histamin yıkım kapasiteside büyük ölçüde azalır ve bu yüzden yüksek miktarda histamin bulunduran yiyeceklerin tüketilmesi intolerans reaksiyonlarına sebep olabilir.

Image title


Histamin İntoleransı Tanısı
DAO aktivitesi ve kanda histamin ölçülebilir.
Diamin oksidaz enzimi stabildir ve devamlı olarak kana salınmaktadır. Serum DAO aktivitesi vücudun histamin yıkım kapasitesiyle ilişkilidir ve bu yüzden HİT ve HİT ile ilişkili
hastalık tanısı için uygun bir göstergedir.

Image title
Durum böyle de olabilir ( Rapor Örneği 2).
Gıda ile alınan ya da allerjik bir reaksiyon sonucu salınan histamin DAO etersizliği sebebiyle yıkılamazsa HİT gelişebilir. Histamin intoleransı ayrıca normal DAO enzim kapasitesini (DAO aktivitesini “bastıran”) aşan miktarda histamin bulunması durumunda da kendini gösterebilir. Saman nezlesi ya da küf ve diğer allerjenlere karşı gelişen sensitivite gibi allerjik hastalıklar da ek histamin yükü getirir ve gıda ile alınan histaminin etkisini artırabilir. Bireyin tolerans sınırının aşılıp aşılmadığını belirlemek için DAO aktivitesi daima kan histamin düzeyleri ile birlikte analiz edilmelidir.

Image title
Genetik test primer ve sekonder DAO yetersizliği arasında ayırım yapabilir
Diamin oksidaz yetersizliğinin saptanması durumunda gereksiz yere ömür boyu besin kısıtlamalarından kaçınmak için, DAO yetersizliğinin primer (genetik) mi yoksa sekondermi olduğunun ortaya koyularak yetersizliğin kaynağı belirlenmelidir.

DAO yetersizliği genetik olabilir.
Primer DAO yetersizliğinde, DAO gen polimorfizmleri enzim aktivitesinin önemli ölçüde azalmasına sebep olur. Bu genetik değişkenler laboratuvar testleri ile belirlenebilir ve primer (genetik) ve sekonder histamin intoleransı ayırıcı tanısında kullanılır (Rapor örneği 3)

Image title
DAO yetersizliği ikincil sebeplere bağlı olarak da gelişebilir.
Diamin oksidazın %90’dan fazlası ince bağırsak epitel dokusunda üretildiği için inflamatuvar veya dejeneratif bağırsak hastalıkları geçici sekonder DAO yetersizliğinin sık görülen bir sebebidir. Diamin oksidazın ilaç, alkol ya da toksinlerle inhibisyonu (engellenmesi) da sekonder HİT nedeni olabilir. Bilinen “DAO inhibitörleri” tablo 1’de listelenmiştir. Ancak çoğu yeni ilaç bu açıdan test edilmemiştir.

Bakır diamin oksidazın yapısında yer alan ve enzim aktivitesi için gerekli olan bir element olduğundan yetersiz bakır düzeyleri düşük DAO aktivitesinin diğer olası sebebidir.

Image title
Düşük DAO aktivitesinin tedavisi
Azalmış DAO aktivitesi ya da yüksek histamin düzeyleri tespit edildiğinde, yüksek miktarda histamin içeren yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Sekonder HİT mevcut ise (örneğin normal genetik yapıya rağmen düşük DAO aktivitesi) kronik inflamatuvar bağırsak hastalığı, bakır yetersizliği, reçeteli ilaç ve alkol geçmişi gibi olası sebepleri araştırılmalıdır. Çünkü sekonder histamin intoleransı primer histamin intoleransının aksine genellikle geri döndürülebilir.

Bakır DAO fonksiyonu için önemli olduğundan, düşük DAO aktivitesi olan hastalarda kalan DAO aktivitesinin bakır yetersizliği sebebiyle daha da kötüleşmemesi için bakır seviyeleri takip edilmelidir. Aynı zamanda bakırın bağırsaktan emilmesini engelleyen çinko elementinin de serum düzeyleri kontrol edilmelidir.Semptomatik tedavi olarak H1-reseptör antagonistlerinin uygulanması ancak geçici birçözüm olabilir.


Histamin İntoleransında Diyet Listesi
  • Peynir (özellikle parmesan, eski kaşar, küflü peynirler)
  • Fermante ve mayalanmış yiyecekler (turşular, tarhana vb.)
  • Şarap, bira
  • Balık ve et gibi bol proteinli yiyecekler
  • Tuzlu kurutulmuş veya füme etler; pastırma, somon füme, tavuk-hindi füme vb
  • Muz, domates, ıspanak, çilek, ananas, çikolata
Kaynaklar:

  1. Maintz L., Novak N: Die verschiedenen Gesichter der Histamin intoleranz, Deutsches Ärzteblatt 103/51:3477-3483, 2006
  2. MusiK E. et al.: Serum diamine oxidase activity as a diagnostic test for histamine intolerance. Wien KlinWochenschr 125:239–243, 2013
Yüksek Standartlarda Kalite Akreditasyonu
Synevo Laboratuvarları Merkezleri TS EN ISO 15189 Tıbbi Laboratuvar Kalite ve Yeterlilik Sertifikalarına sahiptir.
10 Avrupa
Ülkesi
90 Laboratuvar
Merkezi
5.500 Uzman Personel
120 Milyon Toplam Yıllık Test
E-Posta Bülteni

E-Bültenimize üye olarak, gelişmelerden, kampanyalardan ve bizden haberdar olabilirsiniz.

Kişisel Verilerin KullanımıGizlilik Politikası
Sizi Dinliyoruz...

Kaptanpaşa Mah. Piyalepaşa Bulvarı, Ortadoğu Plaza No:73 K:4 PK.34384 Okmeydanı, Şişli / İstanbul0850 4 20 20 20

Takip Edin

© 2015 Synevo Laboratuvarları | Tüm Hakları Saklıdır.
İstanbul Laboratuvarları Ticaret A.Ş.
Sitemizde yer alan konular bilgilendirme amaçlıdır. Doktor tavsiyesi veya tedavi yerine geçmez.